Numizmatyczne abecadło

Pojęcia numizmatyczne od A do Z

Archiwum kategorii 'Numizmatyka'

Masz imponującą kolekcję monet? Sprawdź, gdzie możesz pokazać ją innym!

12 stycznia 2019. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka, Srebrne monety, Złote monety. Brak komentarzy.

Numizmatyka to hobby, które w ostatnim czasie stało się bardzo popularne i coraz więcej osób w różnym wieku zaczyna zbierać monety kolekcjonerskie. Na początku ukrywamy zbiory w klaserach i albumach, ale kiedy kolekcja się rozrasta i możemy pochwalić się unikatowymi okazami zaczynamy myśleć o tym, gdzie ją pokazać.

(więcej…)

Stop metalu a trwałość numizmatu – przewodnik po kruszcach

11 stycznia 2019. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Do produkcji numizmatów używa się metali lub stopów. Najbardziej wartościowe są wybijane w złocie lub srebrze. Kiedy są wolne od domieszek, wówczas numizmat wybity jest w czystym kruszcu. Materiał, z którego wykonany jest numizmat  świadczy o wartości, ale także wpływa na trwałość monet lub medali. Jeśli to tylko możliwe, każdy kolekcjoner powinien zdobyć dokładne informacje o kruszcu, z jakiego wykonano monety kolekcjonerskie z jego zbioru.
(więcej…)

Dlaczego warto pozyskiwać monety związane z ważnymi wydarzeniami sportowymi?

30 grudnia 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Sport budzi emocje. Najważniejsze eventy sportowe – zwłaszcza te, które kończą się zwycięstwem „naszych” pozostają w pamięci na długo. Dlatego warto je upamiętnić w wyjątkowy sposób. Metodę na to znalazła numizmatyka. Na rynku z wyjątkowych okazji pojawiają się rozmaite monety kolekcjonerskie inspirowane właśnie wydarzeniami sportowymi. Zobacz, dlaczego warto je pozyskiwać.

(więcej…)

Na co zwrócić uwagę, wybierając monetę na prezent?

29 grudnia 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka, Srebrne monety, Złote monety. Brak komentarzy.

Szukasz wyjątkowego prezentu na gwiazdkę, urodziny czy inną ważną okazję? Dobrym pomysłem będzie inwestycja w monetę lub inny numizmat. To unikatowy prezent, który spodoba się zarówno miłośnikom oryginalnego designu, jak też historii. Jeśli jednak zależy Ci na tym, aby prezent był udany, zwróć uwagę na to, co i gdzie kupujesz. Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci podjąć właściwą decyzję.

(więcej…)

Niebanalne prezenty na gwiazdkę, z których ucieszy się każdy fan numizmatyki

28 grudnia 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Masz w gronie bliskich osobę, której pasją jest numizmatyka? Jeśli tak, już wiesz, co sprawić jej pod choinkę. Najlepiej sprawdzą się oryginalne monety lub medale – będą idealnym uzupełnieniem każdej kolekcji. Zastanawiasz się, co wybrać? Oto kilka inspiracji, z których możesz skorzystać.

(więcej…)

Medal z fotografią sprzed 100 lat – ewenement na skalę światową

18 listopada 2018. Kategoria: Numizmatyka, Srebrne medale. Brak komentarzy.

Polska numizmatyka bardzo często koncentruje się motywach historycznych i niepodległościowych. Złote monety, srebrne monety, złote monety kolekcjonerskie – na tych numizmatach możemy spotkać motywy narodowe i wizerunki najznamienitszych postaci w dziejach kraju. Stulecie odzyskania przez nasz kraj niepodległości to wspaniała okazja do kolejnych interesujących emisji. Z pewnością jedną z najciekawszych wśród nich stanowią srebrne medale z wizerunkiem Ignacego Jana Paderewskiego – jednego z ojców polskiej niepodległości. Numizmaty są jednak wyjątkowe także ze względu na wspaniały projekt i wykonanie wykorzystujące aż trzy nowoczesne technologie mennicze, a także historię pewnego zdjęcia.

(więcej…)

Jakie znaczenie mają certyfikaty dołączane do monet i medali?

17 listopada 2018. Kategoria: Numizmatyka. Brak komentarzy.

Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z numizmatyką pamiętaj, aby sprawdzać autentyczności monet i medali jakie dołączasz do swoich zbiorów. Jednak nie wszystkie firmy i instytucje sprzedające numizmaty oferują potwierdzenie ich oryginalności!, Na co więc warto zwrócić uwagę?

(więcej…)

Czym są destrukty i czy warto je zbierać?

8 listopada 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Polska numizmatyka zdobywa coraz większą popularność – nieustannie zwiększa się więc grono pasjonatów. To nie jest jedynie kolekcjonowanie monet i odprężające hobby, ale również poszerzanie swoich horyzontów poprzez badanie, opisywanie i klasyfikowanie tych małych dzieł. Numizmatycy przejawiają coraz większe zainteresowanie destruktami. To monety kolekcjonerskie, które zdecydowanie mają swój urok.

(więcej…)

Rodzaje destruktów – trzy typy błędów bicia monet

7 listopada 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Jedni kolekcjonerzy zbierają monety kolekcjonerskie z danego kraju, o wybranym nominale, inni z wybranego okresu historycznego. Jednych pasjonują złote monety, srebrne monety, inni wolą zbierać złote medale czy srebrne medale. Coraz więcej numizmatyków interesuje się również destruktami, czyli monetami, które posiadają usterki powstałe podczas bicia. Polska numizmatyka wyróżnia 3 podstawowe rodzaje i podrodzaje destruktów.

Destrukty stempla

  • Uszkodzony stempel

Monety mogą zostać wybite za pomocą uszkodzonego stempla. Powstają wówczas odpryski lub pęknięcia. Dzieje się tak na skutek dużych obciążeń dynamicznych stempla. Destrukty charakteryzują się ostrokrawędziowymi wypukłościami na powierzchni lub cieńszymi lub grubszymi liniami w miejscu pęknięcia stempla. Stopniowe zużywanie się stempli powoduje również zanikanie szczegółów rysunku oraz nieostrość.

  • Zagniecenie stempla

Na skutek trwałego odkształcenia stempla destrukt może posiadać nieregularnie poszerzone napisy. Mimo zasad zachowania czystości urządzeń w mennicach dochodzi czasami do wystąpienia zanieczyszczeń stałych pomiędzy stemplem a krążkiem. Gdy powierzchnia stempla odkształca się w głąb na bitych monetach powstają wypukłości. Wówczas litery mogą być nieregularnie poszerzone, a krawędzie rysunku uszkodzone.

  • Zdwojony rysunek

Z powodu przesunięcia patrycy na etapie przygotowywania stempla może dojść do powstania zdwojonego rysunku (efekt cienia). Jest to jedna z najrzadziej występujących usterek ze względu na wnikliwą kontrolę stempli.

  • Zbyt mały nacisk prasy

Z powodu zbyt małego nacisku prasy podczas przygotowywania stempla dochodzi do zanikania mniej wypukłych elementów rysunku.

Destrukty krążka menniczego

  • Źle przygotowany krążek

Zastosowanie nieodpowiednio przygotowanego krążka może spowodować złe przeniesienie rysunku na monetę. Zdarzają się również duże wgłębienia krążka. Może także dojść do rozwarstwienia blachy lub wycięcia krążka z końcówki blachy.

  • Krążek przeznaczony dla innej monety

Monety mogą zostać przypadkowo wybite na innych monetach. Destrukt posiada inną średnicę, wykonany jest z innego metalu, a także posiada rant niezgody z pierwotnie przyjętym projektem.

  • Ubytek materiałowy

Może dojść do sytuacji, kiedy moneta zostanie wybita na krążku, który dwukrotnie trafił pod wykrojnik.

  • Obce ciało

Usterka powstaje na skutek wprasowania ciała obcego na powierzchnię krążka.

Destrukty procesu bicia

  • Hybrydy

Obecnie zdarzają się niezwykle rzadko. Powstają przez zastosowanie stempli rewersu i awersu różnych monet podczas procesu bicia.

  • Przesunięcie krążka

W tym przypadki średnica monety jest nieco większa i traci pożądany kształt. Dzieje się tak na skutek bicia monety bez pierścienia utrzymującego krążek w maszynie menniczej.

  • Obrót stempla

Standardowo w Polsce monety są bite tak, by góra rysunku awersu stykała się z górą rysunku rewersu. Jeżeli destrukt ma awers obrócony względem rewersu, powstają tzw. odwrotki.

  • Sklejenie krążków

W wyniku bicia jednej monety na dwóch sklejonych krążkach menniczych powstają monety jednostronne.

  • Zanieczyszczenie stempla

Z powodu płynnych zanieczyszczeń na stemplu mogą powstawać destrukty z rozmytym rysunkiem.

  • Przylgnięcie monety do stempla

W wyniku przylgnięcia monety do stempla powstaje destrukt z dwoma rewersami lub awersami.

  • Podwójne bicie

Gdy ruchoma część prasy uderza powtórnie krążek dochodzi do zdublowania rysunku.

  • Zbyt mały nacisk prasy

Przy zbyt małym nacisku prasy monety mają niedobite wyższe partie rysunku oraz dobrze widoczne szczegóły wklęsłych części rysunku oraz tła.

Monety nieme – co tak właściwie o nich wiemy?

6 listopada 2018. Kategoria: Monety kolekcjonerskie, Numizmatyka. Brak komentarzy.

Nie jest prawdą, że dla historyków i kolekcjonerów ważną rolę odgrywają jedynie słynne złote monety i srebrne monety, podobnie jak złote medale i srebrne medale. Numizmaty o dużej wartości kolekcjonerskiej często bywają niepozorne, bo niekoniecznie wykonane z cennych kruszców przy pomocy starannych technik menniczych. W znacznej części dobrym tego przykładem są monety nieme. Co kryje się za tą dość tajemniczą nazwą? Jak wiele obecnie wiemy na temat monet niemych?

Czym są monety nieme

Monety można kategoryzować i nazywać na wiele sposobów. Należy do nich między innymi podział na epoki historyczne, miejsce pochodzenia, kruszec z jakiego zostały wykonane, czy też zastosowane techniki menniczne oraz szereg innych cech. W ten sposób jako jedna z numizmatycznych kategorii wyłaniają się nam monety nieme. Do czego donosi się ten termin? Są to monety, na których nie widnieją żadne napisy ani inne znaki, które ułatwiałyby ich łatwą identyfikację. Czy oznacza to w takim razie, że monety nieme, które znamy współcześnie to obszar słabo zbadany? Niekoniecznie.

Podobnie jak numizmatyka jest nauką pomocnicza historii, zdarza się, że historia może zaoferować swoje wsparcie numizmatyce. Dzięki pracy historyków monety nieme, które obecnie znamy są dobrze zbadane i jesteśmy w stanie zidentyfikować ich pochodzenie. Znamy więc egzemplarze pochodzące z różnych epok, w tym, że starożytności, jak również ze średniowiecza. Warto przedstawić przykłady takich monet pochodzące z ziem polskich, gdzie monety nieme były w niektórych epokach używane bardzo powszechnie.

Monety nieme a polska numizmatyka

Na ziemiach polskich używanie monet niemych było w niektórych czadach dość powszechne, szczególnie w epoce rozbicia dzielnicowego. Bito wówczas między innymi denary i brakteaty. Te ostanie są zresztą ciekawym przypadkiem numizmatycznym, ponieważ wykonywano je w nietypowych sposób z mniej cennych kruszców, na przykład miedzi lub brązu. Te dość cienkie blaszki wybijano jednostronnie – awers był więc negatywem rewersu.

Tego typu monety nieme były wykorzystywane z kilku powodów. Między innymi bito je w czasach, gdy królowie i książęta uprawnieni do bicia monet narzekali na deficyt kruszców takich ja srebro. Poza tym monety znajdujące się w obiegu dość często wymieniano z nakazu władcy. W takich warunkach przywiązywano nieco mniej uwagi do jakości monet, dlatego często korzystano właśnie z niemych brakteatów. Była to powszechna praktyka w średniowiecznej Europie.

Nieme monety krzyżackie z XIV wieku

Przykładem monet niemych są także denary krzyżackie pochodzące sprzed 1360 roku. Jedynym niewątpliwym symbolem, jaki odcisnął na nich stempel menniczy jest znajdujący się w centrum krzyż. Oczywiście symbolizował on niesienie chrześcijaństwa na terenie pogańskich Prus. Wiele spośród tych monet znajduje się obecnie w polskich zbiorach jako monety kolekcjonerskie. Co do niektórych trwa jednak spór o ich krzyżacki rodowód, co pokazuje, że mimo wysiłków historyków, tożsamość monet niemych bywa niekiedy okryta tajemnicą.