Numizmatyczne abecadło

Pojęcia numizmatyczne od A do Z

Archiwum tagu: kolekcja medali

10 dekad Polski niepodległej na srebrnych medalach

12 kwietnia 2018. Kategoria: Srebrne medale. Brak komentarzy.

11 listopada 1918 roku, po 123 latach nieobecności, suwerenna Rzeczpospolita powróciła na mapę̨ Europy. Na ten dzień czekały trzy pokolenia Polaków. Skarbnica Narodowa w 100. rocznicę tego przełomowego wydarzenia, przedstawia kolekcję srebrnych medali, która przeniesie nas do najważniejszych wydarzeń ostatnich 10 dekad niepodległej Polski. (więcej…)

Polonia na złotym medalu

28 listopada 2017. Kategoria: Złote medale. Brak komentarzy.

Dla Amerykanów jest nią Columbia, dla Francuzów Marianna, Niemców – Germania, my mamy naszą Polonię. Personifikacja społeczeństwa, to motyw, który swoje początki miał w starożytności.. Renesans, przez uwielbienie do antyku, przywrócił modę w na utożsamianie narodu z postacią kobiety. Na cześć naszej ojczyzny, w przededniu 100. Rocznicy odzyskania niepodległości,  wybity został ten symboliczny złoty medal z wizerunkiem Polonii.

Matką naszą Polska

Polonia początkowo była symbolem majestatu Królestwa Polskiego, a w ciężkich czasach zaborów była wiązana z ruchem narodowowyzwoleńczym. 

Wizerunek Polonii szczególnie często pojawiał się sztuce XIX i XX wieku. Najsłynniejszym z dzieł jakie powstało z jej wyobrażeniem jest obraz z 1863 roku namalowany przez Jana Matejkę właśnie pod tytułem „Polonia”. Dzieło to znane jest także jako „Zakuwana Polska”. Artysta przedstawił ciężki los narodu polskiego w okresie po powstaniu listopadowym.

Drugim niezwykle cennym i słynnym dziełem jest „Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielkopolskiego” autorstwa Jacka Malczewskiego. Malarz przedstawił bohatera obrazu w towarzystwie dwóch odsłon Polonii. Jedna z nich, to stara, zniewolona kobieta, zaś po drugiej stronie widzimy młodą, półnagą kobietę w rozerwanych kajdanach. Obydwie postaci ubrane są w białe i czerwone barwy. U starszej kobiety przeważa biel, jednak lekko przydymiona i brudna. Młoda, ma natomiast na sobie intensywne, kolorowe ubranie, a białe elementy są porwane przez co widzimy niej w większości kolor czerwony.

Złoty medal Polonia
Złoty medal Polonia próby 585/1000 (fot. Skarbnica Narodowa)

100 lat złotego – wyjątkowa złota moneta z wizerunkiem Polonii

Innym, równie trafnym przykładem jest unikalna złota moneta z wizerunkiem Polonii, wybita z okazji stulecia złotego. To ściśle limitowany numizmat o wadze 1 uncji i próbie 999/1000, którego nakład wyniósł zaledwie 200 egzemplarzy na świecie. Szczególne wrażenie robi rewers z personifikacją Polonii. Artysta przedstawił głowę kobiety zwróconą w lewo, nakrytą chustą i ozdobioną wiankiem z koniczyny, na tle promieniście rozchodzących się kłosów zbóż, symbolizujących dobrobyt oraz blask bijący od Polonii. Interesującym zabiegiem jest wykorzystanie trójlistnej koniczyny – zamiast kojarzonej ze szczęściem czterolistnej – jako odniesienia do Trójcy Świętej i chrześcijańskiego dziedzictwa Polski.

Projekt rewersu inspirowany jest próbną dwudziestozłotówką z 1925 roku autorstwa Antoniego Madeyskiego. Motywy awersu i rewersu zostały wkomponowane w liczbę 100, a w tle umieszczono napis „100 YEARS OF POLISH ZLOTY” oraz dekoracyjny ornament z kwiatów ostu, zaczerpnięty z banknotu pięciozłotowego z 1930 roku. Autorem współczesnego projektu jest Robert Kotowicz, uznany medalier, znany z precyzji i wyrazistej wizji artystycznej.

Na awersie widnieje pieczęć państwowa emitenta – Niue, nominał 100 dolarów oraz rok emisji 2024. Moneta była oferowana w indywidualnie numerowanej kapsule magnetycznej, umieszczonej w drewnianej szkatułce kolekcjonerskiej z grawerem „100 lat złotego”, wraz z certyfikatem autentyczności. Obecnie emisja nie jest już dostępna w sprzedaży.

Złota moneta - 100 lat złotego
100 lat złotego – moneta kolekcjonerska (fot. Skarbnica Narodowa)

Aby dowiedzieć się więcej na temat złotych monet i medali zapraszamy na stronę Skarbnicy Narodowej.

Motyw Polonii – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Kim jest Polonia i co symbolizuje w kulturze polskiej?

Polonia to personifikacja Polski przedstawiana jako kobieta, będąca symbolicznym uosobieniem narodu i państwowości. W kulturze polskiej odzwierciedlała zarówno majestat dawnego Królestwa Polskiego, jak i los narodu w okresie zaborów, stając się symbolem walki o niepodległość. Jej wizerunek, obecny m.in. w malarstwie i numizmatyce, podkreśla tożsamość narodową oraz historyczne doświadczenia Polski.

Skąd wywodzi się motyw personifikacji narodu jako postaci kobiecej?

Motyw personifikacji narodu jako postaci kobiecej wywodzi się ze starożytności, kiedy abstrakcyjne idee i wspólnoty przedstawiano w formie alegorycznych figur. Do jego odrodzenia doszło w renesansie, który – czerpiąc z tradycji antycznej – przywrócił popularność ukazywania państw i społeczeństw jako kobiet. Z czasem stało się to trwałym elementem europejskiej symboliki narodowej.

Jak przedstawiana była Polonia w sztuce XIX i XX wieku?

W sztuce XIX i XX wieku Polonia była przedstawiana jako kobieca personifikacja narodu, często ukazująca jego dramatyczne losy i walkę o wolność. W dziełach takich jak „Polonia” Jana Matejki symbolizowała zniewolenie i cierpienie Polski po powstaniach, natomiast u Jacka Malczewskiego przybierała różne formy – od uciśnionej, starej kobiety po młodą postać zrywającą kajdany. Wizerunki te podkreślały zarówno tragizm historii, jak i nadzieję na odrodzenie państwa.

Jakie elementy i symbole najczęściej pojawiają się w wizerunkach Polonii na medalach i monetach?

W wizerunkach Polonii na medalach i monetach najczęściej pojawia się postać kobiety jako symbolu ojczyzny, często ukazywana z atrybutami narodowymi, takimi jak tarcza z Orłem Białym czy elementy w barwach biało-czerwonych. Istotną rolę odgrywają również symbole o charakterze alegorycznym, m.in. kłosy zbóż oznaczające dobrobyt, promienie światła podkreślające odrodzenie oraz wianki czy roślinne motywy niosące znaczenia religijne i kulturowe. 

„Bóg, Honor, Ojczyzna – Dzieje Narodu Polskiego” – kolekcja medali

3 lutego 2016. Kategoria: Numizmatyka. Brak komentarzy.

Skarbnica Narodowa prezentuje kolekcję medali „Bóg, Honor, Ojczyzna – Dzieje Narodu Polskiego” – jest to pierwsza w historii polskiej numizmatyki próba przedstawienia dziejów naszego narodu od zarania, po czasy współczesne. Cała kolekcja upamiętnia 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, która upływa w 2018 r. Wszystkie medale będą platerowane dwoma rodzajami złota. Serię nieprzypadkowo otwiera medal „Chrzest Polski” – w 2016 r. przypada 1050. rocznica przyjęcia przez władcę Polski Mieszka I chrztu w 966 r. Data ta uznawana jest za początek istnienia państwa polskiego.

(więcej…)