Historyczny znaczek Penny Black na monetach
1. maja obchodziliśmy 175. rocznicę wydania przez Brytyjską Pocztę Królewską pierwszego na świecie znaczka pocztowego. To historyczne wydarzenie zostało uhonorowane przez Skarbnicę Narodową, która do swojej oferty dołączyła właśnie serię trzech monet z prototypowym znaczkiem. One Penny Black, czyli Czarna Jednopensówka, bo o niej mowa, będzie teraz w zasięgu każdego numizmatyka czy filatelisty, który chce nim wzbogacić swoją kolekcję.
Penny Black – przełom w historii komunikacji
Inicjatorem wykorzystania znaczków, jako sposobu opłacania przez nadawcę przesyłek pocztowych, był angielski nauczyciel Rowland Hill. Był on również odpowiedzialny za projekt znaczka z portretem monarchini. Żeby uniknąć ewentualnych fałszerstw, Brytyjska Poczta Królewska wprowadziła na papierze do jego produkcji znak wodny w kształcie korony oraz trudne do sfałszowania ornamenty. Projekt pierwszego znaczka z podobizną królowej Wiktorii pozostał w obiegu przez kolejne 40 lat, a znaczki pocztowe spotkały się z życzliwym przyjęciem. Niebawem inne kraje poszły za przykładem poczty brytyjskiej. Prototyp najstarszego znaczka pocztowego z maja 1840 roku znajduje się obecnie w Królewskiej Kolekcji, przechowywanej w Pałacu Buckingham.
Penny Black zapisał się w dziejach jako pierwszy w historii znaczek pocztowy. Brytyjska poczta wydała go 1 maja 1840 roku, a do powszechnego użytku wszedł zaledwie pięć dni później. Jego charakterystyczna nazwa, tłumaczona jako „czarna jednopensówka”, wprost nawiązuje do czarnej barwy druku oraz nominału o wartości jednego pensa. Za narodzinami tej idei stał angielski nauczyciel Rowland Hill, który zaproponował wykorzystanie znaczków jako nowoczesnego sposobu opłacania przesyłek przez nadawców. Warstwę wizualną znaczka zdobi portret młodej królowej Wiktorii, wzorowany na medalu z 1837 roku autorstwa Williama Wyona.
Specyfikacja techniczna i unikalne oznaczenia
Produkcja odbywała się w formie arkuszy liczących 240 sztuk, zorganizowanych w 20 rzędach po 12 egzemplarzy. Każdy znaczek posiadał w dolnych rogach specjalne litery kontrolne, które pozwalały na precyzyjne określenie jego pierwotnego położenia:
- Litera w lewym rogu (od A do T) wskazywała na konkretny rząd poziomy.
- Litera w prawym rogu (od A do L) odpowiadała kolumnie pionowej.
Z technicznego punktu widzenia za najbardziej unikatową uznaje się płytę drukarską nr 11. To właśnie z niej powstał najrzadszy nakład – jedynie 700 arkuszy wydrukowanych w czarnym kolorze.
Polski akcent w filatelistyce
Sukces brytyjskiego rozwiązania zainspirował inne kraje do reformy swoich systemów pocztowych. Na ziemiach polskich przełom nastąpił 1 stycznia 1860 roku, kiedy to – na mocy decyzji Zarządu Okręgu Pocztowego Królestwa Polskiego – do obiegu trafił pierwszy polski znaczek pocztowy.
Penny Black – pierwszy pocztowy na złotej monecie
Złota moneta „Penny Black” stanowi wyjątkowe upamiętnienie pierwszego znaczka pocztowego świata – słynnej „Czarnej Jednopensówki”. Wybita w czystym złocie próby 999/1000, w najwyższej jakości menniczej, zachwyca precyzją wykonania oraz unikatowym wykończeniem – rewers z wizerunkiem królowej Wiktorii został selektywnie pokryty czarnym rutenem, co podkreśla charakter oryginalnego znaczka. Awers zdobi sylwetka królowej Elżbiety II, nawiązując do brytyjskiej tradycji monarchicznej.
Emisja dostępna niegdyś w Skarbnicy Narodowej powstała w 2019 roku, w 200. rocznicę urodzin królowej Wiktorii, a jej światowa limitacja wynosi zaledwie 2015 egzemplarzy, co znacząco podnosi wartość kolekcjonerską numizmatu. Całość uzupełniają ekskluzywne akcesoria – certyfikat autentyczności oraz eleganckie pudełko kolekcjonerskie, czyniąc tę złotą monetę atrakcyjną propozycją dla wymagających kolekcjonerów.
Czym był znaczek Penny Black?
Penny Black był pierwszym na świecie znaczkiem pocztowym, wprowadzonym do obiegu w 1840 roku przez brytyjską pocztę. Umożliwił opłacanie przesyłek przez nadawcę, co znacząco usprawniło i zrewolucjonizowało system komunikacji. Jego wprowadzenie zapoczątkowało globalny rozwój nowoczesnych usług pocztowych.
Kto był twórcą koncepcji pierwszego znaczka pocztowego i jakie rozwiązania zastosowano, by zapobiec fałszerstwom?
Twórcą koncepcji był Rowland Hill, angielski nauczyciel, który zaprojektował również znaczek z wizerunkiem królowej Wiktorii. Aby ograniczyć fałszerstwa, zastosowano znak wodny w kształcie korony oraz skomplikowane ornamenty trudne do podrobienia. Rozwiązania te znacząco podniosły bezpieczeństwo emisji.
Jakie cechy techniczne i oznaczenia wyróżniały oryginalne znaczki Penny Black?
Znaczki drukowano w arkuszach po 240 sztuk, z wyraźnym układem rzędów i kolumn. Każdy egzemplarz posiadał litery kontrolne w dolnych rogach, które wskazywały jego położenie w arkuszu. Szczególnie rzadkie są egzemplarze pochodzące z płyty drukarskiej nr 11, wydrukowane w bardzo ograniczonym nakładzie.
W jaki sposób motyw Penny Black został wykorzystany we współczesnej numizmatyce?
Motyw Penny Black został przeniesiony na złotą monetę kolekcjonerską, wykonaną z czystego złota próby 999/1000. Rewers z wizerunkiem królowej Wiktorii pokryto czarnym rutenem, nawiązując do oryginalnego wyglądu znaczka. Limitowana emisja podkreśla jej ekskluzywny charakter i wysoką wartość kolekcjonerską.
O Autorze
