Jubileuszowa edycja holenderskiej monety
Współczesne emisje historycznych monet cieszą się ogromną popularnością wśród kolekcjonerów. Bywają wyjątkowo atrakcyjne, ponieważ często odzwierciedlają szczegóły starych numizmatów lepiej niż oryginały sprzed kilkuset lat. Popularnym trendem jest wypuszczanie nowych edycji w rocznice związane z historią danego numizmatu. Tak też było w przypadku emisji holenderskiego dukata z okazji 200. jubileuszu tej złotej monety.
Historyczny dukat
Dukat holenderski odegrał ważną rolę w czasach powstania listopadowego – przy jego użyciu dokonywano zakupu broni dla powstańców. Zastąpił on polskie złote monety o nominałach 25 i 50 zł. Warszawska Mennica zaprzestała ich bicia, ponieważ nie chciano umieszczać na polskich numizmatach wizerunku cesarza i rosyjskiego orła. Jedynym wyjściem było „zapożyczenie” zagranicznych monet i prowadzenie dzięki nim wymiany handlowej. Nie bez przyczyny wybór padł na dukata holenderskiego – moneta ta cieszyła się ogromnym uznaniem w XVII i XVIII, stając się najpopularniejszym nominałem w Europie. Dukaty bite w Polsce od 1831 roku zyskały miano „dukatów powstańczych”, a od niderlandzkiego pierwowzoru różniły się tym, że zamiast symbolu mennicy w Utrechcie umieszczono na nich wizerunek Orła Polskiego.
Historyczny dukat holenderski (fot. Skarbnica Narodowa)
Holenderska złota moneta
Jubileuszowa edycja holenderskiego dukata upamiętnia bogate dzieje tej monety. Emitentem jest Holenderska Mennica Królewska, która zadbała o to, by współczesna wersja numizmatu w pełni oddawała szczegóły historycznego oryginału. Awers monety prezentuje postać stojącego rycerza w hełmie z piórem, w zbroi przepasanej szarfą. W dłoniach rycerz trzyma miecz oraz pęk strzał. Wokół postaci umieszczono napis: CONCORDIA RES PARVAE CRESCUNT – jest to początek cytatu z „Wojny z Jugurtą” Salustiusza: concordia res parvae crescunt, discordia vel maximae dilabuntur – zgodą małe rzeczy wzrastają, niezgodą nawet największe się rozpadają. Na awersie znajdują także się daty 1817 i 2017, co oznacza, że emisja ta nosi podwójną datację.
Na rewersie widnieje inskrypcja umieszczona na tle roślinnego ornamentu: MO[neta] AUR[ea] / REG[nii] BELGII / AD LEGEM / IMPERII (moneta złota Królestwa Niderlandów na stopę cesarską). Określenie „Belgium” w łacinie klasycznej oznaczało Niderlandy. Monetę wybito w najwyższej jakości menniczej – stemplem lustrzanym w prawie 3,5 gramach złota próby 983/1000. Numizmat jeszcze cenniejszym czyni jego ścisła limitacja wynosząca jedynie 2501 egzemplarzy. Do każdej monety dołączone jest eleganckie pudełko kolekcjonerskie służące do bezpiecznego przechowywania oraz Certyfikat Autentyczności.
Złote dukaty w ofercie Skarbnicy Narodowej
W ofercie Skarbnicy Narodowej pojawiały się również inne dukaty o wyjątkowym znaczeniu historycznym. Jednym z nich jest złoty dukat Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1789 roku, wybity w okresie obrad Sejmu Czteroletniego. Na jego awersie widnieje popiersie ostatniego króla Polski wraz z łacińską tytulaturą, natomiast rewers zdobi napis informujący o roku emisji oraz inicjały Efraima Brenna – mincmistrza Mennicy Warszawskiej. Numizmat został umieszczony w eleganckim pudełku kolekcjonerskim z magnetyczną kapsułą, a jego autentyczność potwierdza dołączony Certyfikat Autentyczności. Moneta przypomina o czasach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, który przeprowadził szereg reform gospodarczych i monetarnych, przyczyniając się do uporządkowania systemu pieniężnego Rzeczypospolitej oraz rozwoju handlu wewnętrznego.

Podsumowując, dukaty od stuleci zajmują wyjątkowe miejsce w historii europejskiego mennictwa, będąc nie tylko środkiem płatniczym, lecz także świadectwem ważnych wydarzeń i przemian politycznych. Zarówno historyczne emisje, jak i ich współczesne jubileuszowe edycje przypominają o bogatym dziedzictwie numizmatycznym oraz kunszcie dawnych i współczesnych mincerzy. To właśnie połączenie historii, wysokiej jakości wykonania oraz ograniczonego nakładu sprawia, że dukaty niezmiennie pozostają jednymi z najbardziej cenionych i poszukiwanych monet wśród kolekcjonerów.
Dukat – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Co to jest dukat?
Dukat to historyczna złota moneta o wadze około 3,5 g i wysokiej próbie kruszcu, która od późnego średniowiecza do XIX wieku pełniła funkcję międzynarodowego środka płatniczego. Obecnie dukaty są cenione przede wszystkim jako monety kolekcjonerskie i historyczne.
Czy warto kupować złote dukaty?
Złote dukaty są cenione przez kolekcjonerów ze względu na swoje znaczenie historyczne, wysoką jakość wykonania oraz często ograniczony nakład. O ich atrakcyjności decydują przede wszystkim autentyczność, stan zachowania, rzadkość oraz wartość kolekcjonerska związana z historią danej emisji.
