Złoty Bizon Amerykański
Złota moneta American Buffalo to wyjątkowe połączenie historii, symboliki i najwyższej jakości menniczej, które od lat przyciąga uwagę kolekcjonerów na całym świecie. Jej projekt, inspirowany klasycznymi wzorcami amerykańskiej numizmatyki, stanowi przykład ponadczasowego kunsztu i głębokiego przekazu kulturowego. Jeśli chcesz lepiej poznać jej genezę, znaczenie oraz ciekawostki związane z jej powstaniem, warto zagłębić się w dalszą część artykułu.
American Buffalo (Indian Head) – historia i znaczenie złotej monety 50 dolarów
Amerykańska złota pięćdziesięciodolarówka jest jednym z nielicznych przykładów stosowania dwóch nazw do określenia tej samej monety. Oficjalnie nazywa się ją „American Buffalo”, ale często stosuje się także określenie „Indian Head”. To podwójne nazewnictwo wynika zarówno z tradycji, jak i z rzadkiego połączenia pięknego awersu z bardzo ładnym rewersem.
Po raz pierwszy „Złotego Bizona Amerykańskiego” wprowadzono do obiegu 22 czerwca 2006 roku, zatem w 2010 roku obchodził swoją piatą rocznicę. Jest pierwszą amerykańską monetą wybitą z czystego, 24-karatowego złota. Przy produkcji jednego z najbardziej znanych i poszukiwanych walorów inwestycyjnych na świecie − monety o nominale 20 dolarów „Double Eagle” − stosuje się stop zawierający 916,7/1000 złota. Tym samym Stany Zjednoczone dołączyły do elitarnego grona producentów walorów wybijanych z 999,9/1000 złota, takich jak np: kanadyjski „Liść Klonowy” lub chińska „Złota Panda”. Moneta stanowi pełnoprawny środek płatniczy, ale jej realna wartość jest o wiele większa niż nominał.
Inspiracja: słynna moneta Indian Head z 1913 roku
Ikonograficznie, moneta nawiązuje do niklowej pięciocentówki, którą wyemitowano po raz pierwszy w 1913 roku. Z drobnymi zmianami w przedstawieniach wybijano ją do 1938 roku. Uważana jest za jeden z najlepszych i najbardziej udanych wzorów monet amerykańskich. Właśnie owe 5 centów nazywano „Indian Head”. Stąd właśnie wspomniana wcześniej tradycja podwójnego nazewnictwa.
Projekt Jamesa Earle’a Frasera – symbolika i przesłanie
Projektantem zarówno awersu, jak i rewersu był James Fraser Earle. Na głównej stronie monety widnieje głowa Indianina, zaś na odwrotnej amerykański bizon. Wybór takiej tematyki podkreślał znaczenie pierwszych mieszkańców ziemi amerykańskiej oraz przyrody tych ziem. Stanowił także próbę pewnego rodzaju zadośćuczynienia za krzywdy wyrządzone przez białego człowieka.
James Fraser Earle był uczniem Augustusa Saint-Gaudensa, wybitnego rzeźbiarza, autora wielu wspaniałych pomników i projektanta m.in. legendarnej monety„Double Eagle”. Początkowo właśnie Saint-Gaudens miał zaprojektować nową monetę, ale pracę przerwała jego śmierć w 1907 roku. Dlatego też zadanie powierzono uczniowi słynnego rzeźbiarza.
Przy komponowaniu awersu Fraserowi pozowali wodzowie plemion indiańskich: Dużego Drzewa, Żelaznego Szlaku oraz Dwóch Księżyców. Twórcy nie chodziło o sportretowanie konkretnego człowieka, ale o stworzenie typu. Powstałe wyobrażenie stanowiło połączenie rysów twarzy trzech Indian, przez co zyskało niepowtarzalny wygląd i głębię. Uważane jest za jedno najlepiej rozpoznawalnych wyobrażeń w numizmatyce amerykańskiej.
Z kolei szkic bizona do motywu rewersu został wykonany w nowojorskim Central Park Zoo. Zwierzęciem, które artysta wybrał, był piękny okaz, zwany Czarnym Diamentem. Podobno Fraser korzystał z pomocy drugiej osoby, która starała się zająć bizona tak, aby ustawił się odpowiednim profilem w stosunku do rysownika.
Symbol amerykańskich prerii i przemian cywilizacyjnych
Wybór bizona, który dominował w XIX wieku na amerykańskich preriach, był świadomy. W pierwszych latach XX wieku, a więc w okresie tworzenia monety, populacja tego zwierzęcia z każdym rokiem znacznie się zmniejszała. Przyczyną było przede wszystkim zmniejszanie się obszarów prerii, na których w coraz większej ilości wypasano hodowlane bydło, budowa linii kolejowych oraz powstawanie miast i miasteczek, czyli zmiana ekosystemu przyjaznego bizonom.
Ostateczny rezultat, jaki osiągnął na monecie James Fraser Earle, był wręcz zdumiewający. Powstało małe dzieło sztuki i trudno się dziwić, że właśnie ono stanowiło wzór, który zastosowano przy planowaniu emisji prestiżowej złotej pięćdziesięciodolarówki. W porównaniu z oryginalną pięciocentówką można zauważyć drobne zmiany, wynikające przede wszystkim z innej wartości nominału i wynikającej stąd konieczności innego rozplanowania napisów. Zasadnicze motywy awersu i rewersu pozostały jednak bez zmian.
Zainteresowanie złotą pięćdziesięciodolarówka było tak duże, że 26 września 2008 roku tymczasowo wstrzymano jej sprzedaż, gdyż nie było możliwości zaspokojenia olbrzymiego popytu. Jej piękno oraz tradycyjne zaufanie do amerykańskiego dolara, a zwłaszcza do amerykańskich złotych monet, przyczyniają się do tego, że interesują się nią nie tylko inwestorzy, ale także kolekcjonerzy z całego świata.
Słynne Amerykańskie Dolary Prezydenckie – kolekcja monet złoconych 24-karatowym złotem
W ofercie Skarbnicy Narodowej dostępna jest również kolekcja „Słynne Amerykańskie Dolary Prezydenckie”, obejmująca monety platerowane czystym, 24-karatowym złotem. Seria ta nawiązuje do bogatej tradycji amerykańskiego mennictwa, sięgającej końca XVIII wieku, kiedy wprowadzono do obiegu pierwsze srebrne jednodolarówki. Program emisji, zatwierdzony przez Kongres USA w 2005 roku, stanowi uporządkowany przegląd historii Stanów Zjednoczonych poprzez wizerunki kolejnych prezydentów.
Każdy numizmat w kolekcji wyróżnia się starannym wykonaniem oraz wysoką jakością menniczą, a zastosowanie złocenia podkreśla jego reprezentacyjny charakter. Serię otwierają monety poświęcone George’owi Washingtonowi oraz Johnowi F. Kennedy’emu, ukazując zarówno początki państwowości amerykańskiej, jak i jej nowożytny rozwój. Kolejne emisje pozwalają stworzyć spójną i chronologiczną kolekcję, prezentującą sylwetki najważniejszych przywódców USA.
Kolekcja ta łączy walory edukacyjne z kolekcjonerskimi, stanowiąc atrakcyjną propozycję zarówno dla pasjonatów historii, jak i numizmatyki. Dzięki różnorodności motywów oraz eleganckiemu wykończeniu, „Słynne Amerykańskie Dolary Prezydenckie” pozwalają na budowę wartościowego zbioru, który dokumentuje rozwój jednego z najważniejszych państw świata. napisz ogólne, ale ciekawe 2-3 zdaniowe podsumowanie
Podsumowując, złota moneta American Buffalo stanowi doskonały przykład harmonijnego połączenia tradycji, symboliki i nowoczesnej technologii menniczej, będąc jednocześnie cenionym walorem inwestycyjnym i kolekcjonerskim. Jej ponadczasowy projekt oraz odniesienia do historii i kultury Stanów Zjednoczonych sprawiają, że pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych numizmatów na świecie.
O Autorze
